W średniowiecznym palimpseście odkryto fragment zaginionego pierwszego katalogu gwiazd
19 października 2022, 17:28Katalog Gwiazd Hipparchosa z Nikei jest pierwszym w dziejach ludzkości spisem koordynat wielu obiektów niebieskich. To słynne dzieło jest nam jednak nieznane, zaginęło. O jego istnieniu wiemy z przekazów, m.in. Klaudiusza Ptolemeusza (100 r. – 168 r.). Naukowcy z Francji i Wielkiej Brytanii donieśli właśnie o dokonaniu niezwykłego odkrycia. Jeden ze średniowiecznych palimpsestów z klasztoru św. Katarzyny na Półwyspie Synaj skrywa pod chrześcijańskim tekstem fragment Katalogu Hipparchosa.
W poszukiwaniu starożytnych okrętów
9 września 2007, 11:26Cypryjscy naukowcy zaczną w przyszłym roku podmorskie badania na obszarze, gdzie zatonęło ponoć wiele statków z flotylli następców Aleksandra Wielkiego. Miało się to stać w 306 roku p.n.e. podczas bitwy o wyspę.
Rozwiązali zagadkę zwierząt ze słynnej bitwy słoni pod Rafią
10 stycznia 2014, 11:09Po śmierci Aleksandra Wielkiego utworzone przezeń imperium rozpadło się na kilka państw, które przez wieki toczyły między sobą wojny. Podczas jednej z nich rozegrała się bitwa pod Rafią, słynna z jedynego znanego starcia pomiędzy słoniami bojowymi z Azji i Afryki. Teraz naukowcy z University of Illinois at Urbana-Champaign, po przeprowadzeniu analizy DNA, wyjaśnili plotki i nieporozumienia krążące wokół tej bitwy
W Aleksandrii znaleziono największy nietknięty starożytny sarkofag
23 lipca 2018, 08:15W dzielnicy Sidi Gaber w Aleksandrii podczas prac nad budową nowego osiedla, odkryto największy nietknięty sarkofag kiedykolwiek znaleziony w tym mieście. Wykonany z czarnego granitu zabytek ma wymiary 185x265x165 centymetrów
We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa
11 marca 2026, 11:14W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.
Pierwszy dowód na obecność wojsk Juliusza Cezara na Wyspach Brytyjskich
30 listopada 2017, 07:42Archeolodzy z University of Leicester zdobyli pierwsze dowody na obecność wojsk Juliusza Cezara na Wyspach Brytyjskich. Juliusz Cezar był pierwszym władcą Rzymu, który przekroczył Kanał La Manche. Dokonał tego w czasie wojen galijskich.
Podczas prac kanalizacyjnych odkryto świątynię z czasów Ptolemeusza IV Filopatora
4 października 2019, 15:13W Kom Ishqaw na zachodnim brzegu Nilu podczas prowadzonych na początku września prac związanych z budową sieci kanalizacyjnej odkryto pozostałości świątyni z okresu panowania Ptolemeusza IV Filopatora. Archeolodzy natrafili na 2 ściany (biegnące wzdłuż osi wschód-zachód i północ-południe) oraz na południowo-zachodni narożnik budowli. Ich uwagę przyciągnęły płaskorzeźby związane z bóstwem nilowym Hapi.
Skarb z czasów Królestwa Bosporańskiego
21 stycznia 2013, 12:11Na Krymie, w cytadeli znajdującej się w miejscowości, która przed 2000 lat należała do Królestwa Bosporańskiego, znaleziono skarb zakopany na jej terenie przez miejscowych bogaczy. W jego skład wchodziło ponad 200 monet, przeważnie z brązu, złota, srebrna i brązowa biżuteria oraz szklane naczynia
Niezwykły kawałek szkła z wyjątkowego rzymskiego flakonika
23 lipca 2019, 10:44W 2017 roku z pozostałościach po rzymskiej willi w pobliżu Chedworth, jednej z największych tego typu budowli na terenie Wielkiej Brytanii, znaleziono fragment szkła. Mały ozdobiony kawałek zielonego szkła natychmiast zwrócił uwagę naukowców. Czegoś podobnego nigdy wcześniej w Wielkiej Brytanii nie znaleziono.
Jedyny taki ołtarz. W Kolonii znaleziono pierwsze lararium odkryte na północ od Alp
25 lutego 2026, 09:41Podczas prac w przy rozbudowie podziemnej trasy turystycznej w MiQua – Muzeum Żydowskim w Dzielnicy Archeologicznej w Kolonii trafiono na pozostałości budowli z czasów rzymskich. Zwykle takie zabytki nie zachowują się, zostają zburzone, by w ich miejsce wznieść nowe konstrukcje. Tutaj zachowały się, gdyż już w czasach rzymskich zostały przysypane wałem ziemnym, chroniącym miasto przed zalewaniem przez Ren. Jakby jeszcze tego było mało, w ruinach odkryto jedyne na północ od Alp lararium, domowy ołtarz poświęcony larom, bóstwom opiekuńczym domu i rodziny.
